Po interwencji Związku Pracodawców Polska Chmura i odwołaniu skierowanym do Krajowej Izby Odwoławczej (KIO), NASK-PIB zapowiedział zrewidowanie warunków przetargu na usługi chmury publicznej. Punktem zapalnym okazała się specyfikacja techniczna, która w ocenie ekspertów faworyzowała chmurę Microsoft Azure, narzucając przy tym kontrowersyjne zasady migracji infrastruktury i punktacji (nawet 20 proc. za konkretne kryterium). W odpowiedzi na te zarzuty, Instytut oficjalnie zapowiedział przebudowę specyfikacji, obiecując zachowanie pełnej neutralności technologicznej.
To już drugie starcie Polskiej Chmury z NASK-iem w kontekście tego samego zamówienia. Warto przypomnieć, że poprzednie postępowanie zostało unieważnione właśnie na skutek wcześniejszego odwołania związku - wówczas jedna z części przetargu wprost nosiła nazwę „Azure Prepayment 6QK-00001 lub równoważnego”. Obecne, nowe postępowanie przetargowe ogłoszono 18 sierpnia 2026 roku, jednak zaledwie dziesięć dni później sprawa ponownie trafiła na wokandę KIO.
"Przez lata dyskutowaliśmy o tym, kto dostarczy państwu technologię. Zdecydowanie rzadziej zadawaliśmy sobie pytanie, od kogo państwo będzie zależne za pięć czy dziesięć lat. Dlatego zamówienia publiczne powinny pozostawiać administracji realną możliwość wyboru technologii i dostawcy także w przyszłości" - mówi Wiesław Wilk, przewodniczący Związku Pracodawców Polska Chmura.
Widmo "vendor lock-in": 30 usług Azure na liście 71 pozycji
Główna oś sporu dotyczyła sposobu, w jaki zamawiający opisał wymagane funkcjonalności. W jednej z części postępowania lista obejmowała aż 71 pozycji, z których - jak wypunktował Związek - co najmniej 30 stanowiły bezpośrednie nazwy handlowe konkretnych usług z ekosystemu chmury giganta z Redmond.
Choć formalnie dokumentacja dopuszczała wdrożenie rozwiązań równoważnych, brakowało w niej precyzyjnych i transparentnych kryteriów ich oceny. W obliczu zarzutów, NASK zadeklarował uzupełnienie opisów funkcjonalnych, co ma dać dostawcom alternatywnych technologii chmurowych realne szanse w postępowaniu. Zamiast wymogów posiadania konkretnych certyfikatów Microsoft (AZ-900 i AZ-104), wprowadzony zostanie uniwersalny, funkcjonalny opis szkoleń.
Pułapka w punktacji migracyjnej
Poważne wątpliwości infrastrukturalne wzbudziły również procedury migracji zasobów. W samej dokumentacji przetargowej panował chaos informacyjny - wpisano w niej dwie wykluczające się liczby komponentów przeznaczonych do przeniesienia: 1652 oraz 1847.
Największe kontrowersje wywołało jednak kryterium "Liczba RBG", za które oferent mógł zyskać aż 20 proc. w końcowej ocenie punktowej. Polska Chmura udowodniła, że mechanizm ten premiował obecnego dostawcę. Wykonawca pozostający przy platformie Azure mógł bowiem zadeklarować minimalny nakład pracy migracyjnej i zdobyć maksymalną ocenę, podczas gdy dostawca innej platformy cloud musieliby fizycznie przenieść ponad 1600 komponentów, co stawiałoby go w z góry przegranej pozycji.
"Problem pojawia się wtedy, gdy postępowanie jest formalnie otwarte na rozwiązania równoważne, ale punktacja, migracja czy wzór umowy powodują, że jeden dostawca zaczyna z wyraźną przewagą. Wtedy konkurencja istnieje na papierze, ale niekoniecznie w praktyce" - tłumaczy mechanizm tego zjawiska Wiesław Wilk.
Model resellerski to nie jedyna droga
Związek wziął pod lupę także sam projekt umowy. Okazało się, że dokument operował słownictwem typowym wyłącznie dla modelu resellerskiego, bazując na pojęciach takich jak "licencjodawca", "oficjalny kanał dystrybucyjny producenta" czy "kredyty rozliczeniowe". Po interwencji, NASK zadeklarował przebudowę wzoru umowy w taki sposób, aby realizacja zamówienia była otwarta również dla dostawców chmurowych operujących na własnej, niezależnej infrastrukturze bare-metal / cloud.
Instytut nie ustąpił jednak przy wszystkich kwestiach technicznych i nie uwzględnił 100% postulatów. NASK wyraźnie zastrzegł, że sama decyzja o modyfikacji specyfikacji nie jest równoznaczna z przyznaniem, iż wcześniejsze zapisy łamały prawo. Co więcej, procesy takie jak migracja, wdrożenie i szkolenia nadal pozostaną składowymi całkowitej ceny ofertowej.
Sprawa ma wymiar precedensowy dla rynku enterprise, co podkreśla to Wiesław Wilk - "Suwerenność cyfrowa nie oznacza budowania cyfrowych granic. Otwarty rynek pozostaje fundamentem rozwoju innowacji. Państwo ma jednak prawo określać wymagania wobec technologii wykorzystywanych w obszarach strategicznych. Kluczowe jest, aby decyzje podejmowane dziś nie odbierały państwu możliwości realnego wyboru w przyszłości".
Obecnie rynek oczekuje na publikację ujednoliconego zestawienia zasobów do migracji oraz poprawionej, neutralnej technologicznie dokumentacji.
Obserwując ewolucję publicznych przetargów IT na przestrzeni ostatnich lat, można odnieść wrażenie, że temat niezależności technologicznej wciąż bywa traktowany po macoszemu
Źródło: Związek Pracodawców Polska Chmura, opracowanie własne