W obliczu rosnących napięć geopolitycznych, dynamicznego rozwoju sztucznej inteligencji oraz coraz bardziej złożonego otoczenia regulacyjnego, suwerenność cyfrowa staje się jednym z kluczowych elementów strategii IT w europejskich firmach. Z najnowszego raportu „The On-Demand Tech Paradox: Balancing Speed and Spend” wynika, że już połowa organizacji w Europie uwzględnia suwerenność chmury w swoich planach rozwoju. To wyraźny wzrost w porównaniu z poprzednią edycją badania i sygnał, że temat przestaje być jedynie koncepcją, a staje się realnym kierunkiem działań.
Europa liderem zmian
Z danych opublikowanych przez Capgemini wynika, że globalnie 46% organizacji bierze pod uwagę aspekt suwerenności w swoich strategiach technologicznych. Dla porównania, w 2022 roku było to zaledwie 31%. Trend jest więc jednoznaczny - cyfrowa niezależność zyskuje na znaczeniu w agendzie biznesowej. Europa pozostaje przy tym liderem transformacji: 50% europejskich firm ma już jasno zdefiniowaną strategię suwerenności chmurowej lub pracuje nad jej wdrożeniem. Najbardziej zaawansowany jest sektor przemysłowy (60% organizacji), następnie administracja publiczna (57%) oraz sektor usług finansowych (53%).
"Europejskie przedsiębiorstwa i instytucje publiczne stają przed coraz większymi wyzwaniami związanymi z kontrolą nad danymi. W sektorze publicznym priorytetem jest odporność usług, takich jak portale podatkowe czy systemy miejskie, które mogą być zagrożone w sytuacji cyberataków lub presji geopolitycznej na dostawców chmurowych. W sektorze prywatnym z kolei pojawia się ryzyko, że dane wrażliwe, objęte tajemnicą handlową lub istotne z perspektywy konkurencyjności, mogą podlegać obcemu ustawodawstwu. Organizacje coraz częściej podkreślają, że w sytuacji tak złożonych uwarunkowań suwerenność cyfrowa przestaje być opcją, a staje się koniecznością" - podkreśla Artur Kmiecik, Head of Cloud and Infrastructure w Capgemini Polska.
Szersza definicja suwerenności
W ostatnich latach znacząco ewoluowało również samo pojęcie suwerenności chmury. W 2022 roku, dla 43% kadry kierowniczej oznaczała ona przede wszystkim fizyczną lokalizację danych. Dziś taką definicję wskazuje jedynie 25% respondentów. Coraz powszechniej suwerenność jest utożsamiana z korzystaniem z usług dostawców funkcjonujących w tej samej jurysdykcji prawnej oraz z przechowywaniem i przetwarzaniem danych w granicach krajowych lub regionalnych.
"Równocześnie rośnie znaczenie modeli wsparcia, w których globalne technologie mogą być obsługiwane przez lokalnego, odpowiednio certyfikowanego partnera. Dla lokalnych usługodawców to wyzwanie aby budować zespoły, tworzyć architektury i implementować rozwiązania, które spełnią wymagania suwerenności danych. To bardziej dojrzałe podejście, które łączy potrzebę kontroli z dostępnością innowacyjnych rozwiązań" - dodaje Artur Kmiecik, Head of Cloud and Infrastructure w Capgemini Polska.
Organizacje są gotowe zapłacić więcej za bezpieczeństwo i niezależność
Raport Capgemini wskazuje, że uwzględnienie aspektu suwerenności w strategii chmurowej wiąże się ze wzrostem kosztów operacyjnych - potwierdza to aż 51% organizacji. Wynika to m.in. z ograniczeń infrastruktury lokalnej, bardziej rygorystycznych wymogów zgodności czy mniejszej elastyczności dostawców. Jednocześnie wiele organizacji jest gotowych na zwiększenie budżetu, aby zapewnić długoterminową ochronę danych - 42% decydentów deklaruje gotowość zapłacenia średnio o 11% więcej. Jednocześnie organizacje starają się równoważyć bezpieczeństwo z efektywnością kosztową. Najpopularniejszym podejściem (68% wskazań) jest integrowanie suwerennej chmury z już istniejącą infrastrukturą.
Suwerenność w dobie AI
Kwestia suwerenności i kontroli nad danymi nabiera szczególnego znaczenia w kontekście gwałtownego rozwoju sztucznej inteligencji. Według opracowania Capgemini Safeguarding Europe in the Age of AI, sztuczna inteligencja staje się kluczowym czynnikiem transformacji w obszarach tak strategicznych jak bezpieczeństwo narodowe, operacje wojskowe czy zarządzanie kryzysowe. Technologie cyfrowe, a zwłaszcza rozwiązania oparte na sztucznej inteligencji, pełnią rolę motoru innowacji w sektorze obronnym. Aby Europa mogła zachować autonomię w kluczowych domenach i budować odporność w obliczu nowych zagrożeń, musi dysponować pełną kontrolą nad technologiami, na których opiera się rozwój i wdrażanie AI.
Suwerenność w kontekście AI oznacza przede wszystkim posiadanie i kontrolowanie infrastruktury, na której szkolone są modele, oraz zapewnienie pełnego bezpieczeństwa danych, zwłaszcza wrażliwych informacji. Wymaga to budowania suwerennych chmur, które gwarantują zgodność z krajowymi i regionalnymi protokołami bezpieczeństwa, a także inwestowania w centra danych, zdolne obsługiwać bezprecedensowe ilości informacji generowanych w sektorach strategicznych. Jednocześnie organizacje muszą przeciwdziałać zagrożeniom, takim jak zatruwanie danych, które mogłoby podważyć skuteczność systemów AI i stanowić realne zagrożenie dla suwerenności operacyjnej.
Źródło: Capgemini